Το Σάββατο το απόγευμα, ένα γεγονός που ξεπέρασε κατά πολύ τα όρια του ποδοσφαίρου συντάραξε την Τουρκία. Η Άμεντσπορ (ή Αμέντσπορ), ο κουρδικός σύλλογος από την αρχαία πόλη Άμεντ –την επίσημα γνωστή ως Ντιγιάρμπακιρ– εξασφάλισε για πρώτη φορά στην ιστορία της την άνοδο στη Σούπερ Λιγκ. Η ομάδα, που φέρει περήφανα το κουρδικό όνομα της γενέτειράς της ως συνειδητή δήλωση πολιτισμικής ταυτότητας, αναδείχθηκε ισόπαλη 3-3 στην έδρα της Ιγντίρ την τελευταία αγωνιστική της 1ης Κατηγορίας, τερμάτισε δεύτερη και πήρε το εισιτήριο για την ελίτ του τουρκικού ποδοσφαίρου.
Το αποτέλεσμα έφτανε χάρη στην καλύτερη διαφορά τερμάτων από την Έσενλερ Έροκσπορ, που κι εκείνη έμεινε στην ισοπαλία την ίδια μέρα. Τα γκολ που έγραψαν ιστορία ήρθαν από τον Χασάν Αλί Καλντιρίμ, τον Ντιάνι με εύστοχο πέναλτι και τον Ισραηλινο-Άραβα διεθνή Ντία Σαμπά – μια καλοκαιρινή μεταγραφή των 3 εκατομμυρίων δολαρίων που είχε προκαλέσει αντιδράσεις. Αμέσως μετά το σφύριγμα της λήξης, ξέσπασαν πανηγυρισμοί στους δρόμους του Ντιγιάρμπακιρ και σε κουρδικές κοινότητες σε όλη την Τουρκία και το εξωτερικό – εκεί όπου η Άμεντσπορ μετρά πάνω από ένα εκατομμύριο οπαδούς.
Για τον κουρδικό πληθυσμό της νοτιοανατολικής Τουρκίας, αυτή η άνοδος είναι κάτι πολύ παραπάνω από μια αθλητική επιτυχία. Είναι μια πολιτική δήλωση. Σχολιαστές αποκαλούν εδώ και χρόνια την ομάδα «ανεπίσημη εθνική των Κούρδων» και ο ποδοσφαιρικός αναλυτής Αλί Φικρί Ισίκ έχει παρομοιάσει τον δεσμό της Άμεντσπορ με τους οπαδούς της με εκείνον της Μπαρτσελόνα με τους Καταλανούς. «Όταν κερδίζει η Άμεντσπορ, οι Κούρδοι νιώθουν ότι κερδίζουν κι εκείνοι.» Και το Σάββατο, έφτασαν για πρώτη φορά στην κορυφή του τουρκικού ποδοσφαίρου.
Μια Ιστορία Γραμμένη με Αντίσταση
Η διαδρομή που οδήγησε σε αυτή τη στιγμή εκτείνεται σε πάνω από πέντε δεκαετίες και διασχίζει μερικά από τα πιο ναρκοθετημένα πεδία της τουρκικής πολιτικής ζωής. Ο σύλλογος ιδρύθηκε το 1972 στη συνοικία Μελικάχμετ ως Μελικάχμετ Τουράνσπορ και πέρασε χρόνια στα ερασιτεχνικά πρωταθλήματα. Το 1990 τον ανέλαβε ο δήμος του Ντιγιάρμπακιρ και τον μετονόμασε αρχικά σε Ντιγιάρμπακιρ Μπελεντιγιέσπορ και στη συνέχεια, όταν η πόλη απέκτησε μητροπολιτικό καθεστώς το 1993, σε Ντιγιάρμπακιρ Μπουγιουκσεχίρ Μπελεντιγιέσπορ. Τη σεζόν 1993-94 κατέκτησε το Σούπερ Ερασιτεχνικό Πρωτάθλημα και μπήκε στις επαγγελματικές κατηγορίες.
Η καθοριστική καμπή ήρθε το 2014. Ο σύλλογος αποφάσισε να υιοθετήσει το όνομα Άμεντσπορ, από το Άμεντ – την κουρδική ονομασία του Ντιγιάρμπακιρ που χρησιμοποιείται εδώ και αιώνες. Η Τουρκική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία (TFF) αντέδρασε άμεσα: απέρριψε το όνομα επικαλούμενη γραφειοκρατικούς λόγους, που όμως είχαν σαφή πολιτική χροιά, και επέβαλε πρόστιμο. Τελικά ο σύλλογος καταχωρήθηκε με τη συμβιβαστική ονομασία Amed Sportif Faaliyetler Kulübü, την οποία η TFF δέχτηκε. Ωστόσο, τα πρόστιμα και τα εμπόδια ενίσχυσαν ακόμα περισσότερο τον συμβολισμό του: η ομάδα είχε τιμωρηθεί απλώς και μόνο επειδή τόλμησε να αυτοπροσδιοριστεί στα κουρδικά.
Η εχθρότητα δεν έμεινε εκεί. Εθνικιστές πολιτικοί απειλούσαν ανοιχτά ότι δεν θα επέτρεπαν ποτέ σε ομάδα με το όνομα Άμεντσπορ να ανέβει στις μεγάλες κατηγορίες. Οπαδοί συνελήφθησαν επειδή κυμάτισαν την κουρδική σημαία στις κερκίδες. Στα εκτός έδρας παιχνίδια, οι οπαδοί της γίνονταν στόχος ρατσιστικών συνθημάτων και σωματικών επιθέσεων. Το 2025, η TFF επέβαλε νέο πρόστιμο στην Άμεντσπορ επειδή έγραψε στις φανέλες της την κουρδική φράση «Koma me bona we» («Η ομάδα μας είναι για εσάς»). Το φιλοκουρδικό κόμμα DEM κατήγγειλε την ποινή ως «ακόμη ένα δείγμα θεσμικής διάκρισης σε βάρος της κουρδικής ταυτότητας».
Κι όμως, η Άμεντσπορ δεν λύγισε. Τη σεζόν 2023-24 τερμάτισε πρώτη στον Κόκκινο Όμιλο της 2ης Κατηγορίας και ανέβηκε για πρώτη φορά στην 1η Κατηγορία. Την περασμένη χρονιά, στην παρθενική της παρουσία, τερμάτισε στη μέση της βαθμολογίας, έχοντας όμως μέσο όρο πάνω από 18.000 θεατές ανά εντός έδρας αγώνα – νούμερο που ξεπερνούσε τις περισσότερες ομάδες της κατηγορίας. Φέτος, με διαδοχικές αλλαγές προπονητών, φλέρταρε με τη δεύτερη θέση και την κατέκτησε το τελευταίο λεπτό της τελευταίας αγωνιστικής, σ' ένα φινάλε που έκοβε την ανάσα.
Φωτογραφία: Σελίδα Facebook της Άμεντσπορ