Skip to main content

Classic NL – Mind Radio

Loading metadata…

افزایش تنش در روابط نیکوزیا–تهران پس از اعتراض ایران به موضع قبرس درباره جزایر مورد مناقشه

Please note that the Persian service of TLf is currently in a beta phase. We have launched this initiative with the support of our followers, volunteers, and AI technology. Please keep in mind that during this first phase, the Persian text may contain slight phrasing or translation errors. We aim to launch a fully professional Persian service in the near future.

لطفاً توجه داشته باشید که بخش فارسی TLf در حال حاضر در مرحله بتا قرار دارد. ما این ابتکار را با همراهی دنبال‌کنندگان، داوطلبان و با کمک فناوری هوش مصنوعی راه‌اندازی کرده‌ایم. لطفاً در نظر داشته باشید که در این مرحله نخست، متن فارسی ممکن است حاوی برخی ناهماهنگی‌ها در نگارش یا خطاهای جزئی در ترجمه باشد. هدف ما این است که در آینده نزدیک، یک بخش فارسی کاملاً حرفه‌ای راه‌اندازی کنیم.

تنش‌های دیپلماتیک میان قبرس و ایران در روزهای اخیر تشدید شده است؛ موضوعی که پس از ثبت اعتراض رسمی تهران به حمایت نیکوزیا از ادعاهای امارات متحده عربی در مناقشه دیرینه حاکمیت بر سه جزیره راهبردی در خلیج فارس رخ داد.

به گزارش خبرگزاری قبرس (CNA)، «کنستانتینوس کومبوس» وزیر امور خارجه قبرس روز جمعه در تماس تلفنی با «عباس عراقچی» وزیر امور خارجه ایران گفت‌وگو کرد. بنا بر این گزارش، طرفین درباره روابط دوجانبه و تحولات منطقه‌ای رایزنی کرده‌اند؛ گفت‌وگویی که در آستانه برعهده گرفتن ریاست دوره‌ای شورای اتحادیه اروپا توسط قبرس از اول ژانویه ۲۰۲۶ انجام شده است.

این تماس چند روز پس از آن صورت گرفت که وزارت خارجه ایران سفیر قبرس در تهران، «پتروس ناکوزیس»، را احضار و یادداشت رسمی اعتراض خود را به او تسلیم کرد. رسانه‌های نزدیک به دولت ایران به نقل از «محمد علیبک» معاون وزیر امور خارجه ایران گزارش دادند که تهران اظهارات اخیر قبرس را «مداخله‌جویانه» و در تعارض با تمامیت ارضی ایران توصیف کرده است.

به گفته منابع رسانه‌ای، اعتراض ایران در پی صدور بیانیه مشترک قبرس و امارات در نیکوزیا در تاریخ ۱۴ دسامبر شکل گرفت؛ بیانیه‌ای که هم‌زمان با آنچه رسانه‌های قبرسی و اماراتی «نخستین سفر رسمی رئیس‌جمهور امارات به قبرس» خوانده‌اند، منتشر شد. در این بیانیه، قبرس حمایت خود را از حاکمیت امارات بر «تنب بزرگ»، «تنب کوچک» و «ابوموسی» اعلام و بر حل‌وفصل مسالمت‌آمیز اختلاف از طریق گفت‌وگوهای دوجانبه یا ارجاع به دیوان بین‌المللی دادگستری تأکید کرد. همچنین به بیانیه‌های پیشین اتحادیه اروپا و شورای همکاری خلیج فارس اشاره شده که از ایران خواسته‌اند به آنچه «اشغال» جزایر نامیده‌اند، پایان دهد.

تهران این موضع را رد کرده و تأکید دارد این جزایر «اجزای جدایی‌ناپذیر» قلمرو ایران هستند. مقام‌های ایرانی با استناد به استدلال‌های تاریخی و حقوقی و نیز با اشاره به کنترل مؤثر ایران از سال ۱۹۷۱، از قبرس خواسته‌اند آنچه «اشتباه جدی دیپلماتیک» توصیف کرده‌اند را «فوراً اصلاح» کند و از تکرار چنین مواضعی بپرهیزد.

در همین حال، ایران اختلاف را با ادبیات «عمل متقابل» نیز مطرح کرده و بر سیاست اعلامی خود مبنی بر عدم مداخله در مناقشات سرزمینی دیگر کشورها تأکید کرده است؛ اشاره‌ای که به گفته برخی تحلیل‌گران در رسانه‌های قبرسی، می‌تواند کنایه‌ای غیرمستقیم به وضعیت تقسیم‌شدگی طولانی‌مدت قبرس باشد.

این تنش در شرایطی رخ می‌دهد که فضای دیپلماتیک منطقه‌ای نیز به نفع تقویت موضع ابوظبی در حال شکل‌گیری است. شورای همکاری خلیج فارس در اوایل دسامبر بار دیگر خواستار مذاکرات یا رسیدگی در دیوان بین‌المللی دادگستری شد و از فعالیت‌های ایران در این جزایر انتقاد کرد. همچنین در بیانیه‌ای مشترک میان چین و امارات در ماه جاری از تلاش‌ها برای دستیابی به راه‌حل مسالمت‌آمیز حمایت شده؛ پشتیبانی‌ای که به ارزیابی ناظران می‌تواند دست امارات را در مجامع دیپلماتیک تقویت کند.

برای نیکوزیا، این پرونده در دلِ رویکرد پیچیده‌تری در سیاست منطقه‌ای قرار دارد: قبرس در حال تعمیق همکاری با کشورهای حوزه خلیج فارس است و هم‌زمان برای نقش پررنگ‌تر خود در اتحادیه اروپا در آستانه ریاست شورای اتحادیه آماده می‌شود. قبرس پیش‌تر نیز با ایران اصطکاک‌هایی را تجربه کرده بود؛ از جمله در ماه ژوئن که تهران ادعاها درباره درخواست ایران از قبرس برای انتقال پیام به اسرائیل را رد کرد.

در نهایت، هنوز روشن نیست تماس تلفنی کومبوس و عراقچی آغاز روند کاهش تنش است یا صرفاً تلاشی برای مدیریت بحران. اما آنچه مشخص است این‌که خط ارتباطی نیکوزیا–تهران اکنون زیر ذره‌بین قرار گرفته؛ به‌ویژه در زمانی که قبرس خود را برای ایفای نقشی پررنگ‌تر در ساختار تصمیم‌گیری اتحادیه اروپا آماده می‌کند.