Tarihî bir diplomatik adımla Başbakan Benjamin Netanyahu, cuma günü Somaliland Cumhuriyeti'ni bağımsız ve egemen bir devlet olarak resmen tanıdı. Böylece İsrail, Afrika Boynuzu'ndaki bu ayrılıkçı bölgeyi tanıyan ilk ülke oldu.
Başbakan Netanyahu, Dışişleri Bakanı Gideon Sa'ar ve Somaliland Cumhurbaşkanı Abdirahman Mohamed Abdillahi ile birlikte iki ülke arasında tam diplomatik ilişkilerin tesisini öngören ortak bir deklarasyon imzaladı. Anlaşma, karşılıklı büyükelçi atanmasını ve her iki ülkede büyükelçiliklerin açılmasını kapsıyor.
Netanyahu, Cumhurbaşkanı Abdillahi'yi tebrik ederek liderliğini, güvenlik, istikrar ve barışa olan bağlılığını övdü. Netanyahu ayrıca Abdillahi'yi resmî bir ziyaret için İsrail'e davet etti.
Netanyahu, "Bu deklarasyon, Başkan Trump'ın girişimiyle imzalanan Abraham Anlaşmaları'nın ruhuna uygundur" dedi. Netanyahu bu sözleriyle, 2020 yılında İsrail'in Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn ve diğer ülkelerle diplomatik ilişkilerini normalleştiren anlaşmalara atıfta bulundu.
Somaliland, Abraham Anlaşmaları'na Katılacak
Cumhurbaşkanı Abdillahi, Somaliland'ın Abraham Anlaşmaları'na katılacağını duyurarak bu gelişmeyi bölgesel ve küresel barışa doğru atılmış önemli bir adım olarak nitelendirdi. Açıklamasında İsrail'in terörle mücadelesine ve bölgesel istikrara katkı sağlama çabalarına duyduğu minnettarlığı dile getirdi.
Abdillahi, "Somaliland; ortaklıklar kurmaya, karşılıklı refahı artırmaya ve Orta Doğu ile Afrika genelinde istikrarı desteklemeye kararlıdır" dedi.
Netanyahu, Dışişleri Bakanı Sa'ar'a, Mossad'a ve Direktörü David Barnea'ya iki ülke arasındaki tanınma sürecine sundukları katkılardan dolayı teşekkür etti. Konuşmasını Somaliland halkına başarı, refah ve özgürlük dileyerek sonlandırdı.
İş Birliği Alanları
Başbakanlık Ofisinin açıklamasına göre İsrail, Somaliland ile tarım, sağlık, teknoloji ve ekonomi gibi kilit sektörlerde iş birliğine odaklanacak.
Dışişleri Bakanı Sa'ar daha sonra sosyal medya hesabından anlaşmayı detaylandırdı: "Geçtiğimiz yıl boyunca kapsamlı ve süregelen bir diyalog temelinde İsrail ile Somaliland arasındaki ilişkiler şekillendi." Sa'ar, bakanlığına iki ülke arasındaki bağları çok yönlü bir şekilde kurumsallaştırmak için derhâl harekete geçme talimatı verdiğini belirtti.
Somaliland Dışişleri Bakanlığı ise coşkulu bir yanıtla, "Somaliland'ın zamanı geldi. İvme artıyor. Resmî açıklamalar için bizi takipte kalın" ifadelerini kullandı.
Bölgesel Tepkiler
Tanıma kararı, bölge ülkelerinin sert tepkisiyle karşılaştı. Somali, Mısır, Türkiye ve Cibuti dışişleri bakanları bir telefon görüşmesiyle tepkilerini koordine etti. Görüşmenin ardından Mısır Dışişleri Bakanlığı bir açıklama yayımladı.
Mısır'ın açıklamasında, "Bakanlar, İsrail'in Somaliland bölgesini tanımasını tamamen reddettiklerini ve kınadıklarını, Somali'nin birliğine, egemenliğine ve toprak bütünlüğüne tam destek verdiklerini vurguladılar" ifadeleri yer aldı.
Somali, yıllar içinde uluslararası aktörleri Somaliland'ın tanınmasına karşı seferber etmiş ve ayrılıkçı bölgeyi kendi egemenlik alanının ayrılmaz bir parçası olarak görmüştür.
Stratejik Önem
Somaliland, 1991'de Somali'nin iç savaşa sürüklenmesinden bu yana fiilî özerkliğini, görece barış ve istikrarını koruyor. Eski bir İngiliz himaye bölgesi olan Somaliland, kendi yönetim yapılarını oluşturmuş; ancak otuz yılı aşkın süredir hiçbir ülke tarafından tanınmamıştır.
Bölgenin stratejik önemi göz ardı edilemez. Aden Körfezi kıyısında ve dünya deniz ticaretinin yaklaşık üçte birinin geçtiği Bab el-Mandeb Boğazı'na yakın konumuyla Somaliland, muazzam bir jeopolitik değere sahiptir. Yüzlerce kilometre uzunluğundaki sakin kıyı şeridi ve Husilerin uluslararası deniz yollarını tehdit ettiği Yemen'e yakınlığı, bölgeyi hayati deniz rotalarını güvence altına almak isteyen Batılı ülkeler için cazip bir ortak hâline getirmektedir.
Somaliland yönetimi, İsrail'in bu tanıma kararının diğer ülkeleri de aynı yönde adım atmaya teşvik edeceğini ve bunun ülkenin diplomatik ağırlığını artırarak uluslararası pazarlara erişimini kolaylaştıracağını ummaktadır.
Arka Plandaki Gerilimler
Mart 2025'te hem Somali hem de Somaliland, Amerika Birleşik Devletleri veya İsrail'den Gazzeli Filistinlilerin yeniden iskânına ilişkin herhangi bir teklif almadıklarını açıkladı; Mogadişu ise böyle bir hamleyi kesinlikle reddettiğini belirtti.
Çin de Somaliland'ın bağımsızlığının tanınmasına şiddetle karşı çıkıyor. Çin Uluslararası İlişkiler Araştırma Enstitüsü'nün (CICIR) analizine göre Çinli uzmanlar, böyle bir tanımanın Afrika'da ayrılıkçılık açısından "Pandora'nın kutusunu açmak" anlamına geleceği ve kıtasal istikrarı tehdit edebileceği uyarısında bulundu.
Bölgesel gerilimler, Ocak 2024'te Etiyopya'nın Kızıldeniz'e erişim elde etmek amacıyla Somaliland'ı tanımayı teklif etmesiyle zirveye ulaştı. Bu gelişme Addis Ababa ile Mogadişu'yu ilişkilerin kopma noktasına getirirken Mısır, Eritre ve Cibuti gibi komşu ülkeleri de alarma geçirdi.
The Levant Files'ın Kapsamlı Çalışması
The Levant Files, Somaliland'daki gelişmeleri ve bölgenin küresel jeopolitikteki yükselen rolünü yakından takip etmektedir. Nisan 2025'te The Levant Files, "Somaliland: ABD, İngiltere ve İsrail'in Küresel Güç Oyunlarında Yükselen Stratejik Anahtar" başlıklı özel bir rapor yayımladı. Rapor, bölgede kesişen uluslararası çıkarları ve geleceğine dair etik soruları derinlemesine ele alıyor.
Bunun yanı sıra Ekim 2025'te The Levant Files, Çin'in Somaliland bağımsızlığına muhalefetini ve bunun Afrika Boynuzu'ndaki ABD-Çin rekabeti açısından geniş çaplı etkilerini inceleyen kapsamlı bir podcast yayımladı. "Afrika Boynuzu'nda Yeni Bir Çatışma Noktası mı? Çin, Bağımsız Somaliland Fikrini Reddediyor" başlıklı podcast, bölgeye yönelik büyük güçlerin ilgisinin ardındaki stratejik hesapları mercek altına aldı.
Somaliland ve değişen jeopolitik manzaradaki önemi hakkında daha ayrıntılı analizler için The Levant Files'ın özel raporunu ve podcast'ini [www.thelevantfiles.org](https://www.thelevantfiles.org/2025/10/a-new-point-of-conflict-in-horn-of.html) adresinden inceleyebilirsiniz.