Οι Κούρδοι Της Συρίας Δίνουν Μάχη Επιβίωσης – Και Το Μέλλον Του Ισραήλ Είναι Άρρηκτα Συνδεδεμένο Με Το Δικό Τους*
Η Βόρεια Συρία βυθίζεται στο χάος και, αν η Δύση δεν δράσει, οι Κούρδοι θα είναι αυτοί που θα πληρώσουν το τίμημα.
Της Paushali Lass
Η ιστορία επαναλαμβάνει τα μοτίβα της μέχρις ότου εκείνοι που τα αγνοούν αναγκαστούν να έρθουν αντιμέτωποι με τις συνέπειες. Αυτό που εκτυλίσσεται σήμερα στη βόρεια Συρία είναι μία από αυτές τις στιγμές.
Αναφορές κάνουν λόγο για απελευθέρωση ισλαμιστών κρατουμένων από φυλακές στη Ντέιρ εζ-Ζορ, εγείροντας επείγουσες ανησυχίες για αναζωπύρωση της τζιχαντιστικής απειλής. Η Ντέιρ εζ-Ζορ δεν είναι απλώς μια στρατηγικής σημασίας πόλη στον ποταμό Ευφράτη στην ανατολική Συρία: Είναι μέρος μιας γης με βαθιά ιστορία. Ο Ευφράτης οριοθετεί το βιβλικό σύνορο των τέκνων του Αβραάμ. Αυτή είναι η γη όπου ο Αβραάμ εγκαταστάθηκε, απέκτησε πλούτο και επιρροή και έζησε αρμονικά με ανθρώπους διαφορετικών θρησκειών. Οι αξίες που ενσάρκωνε – σεβασμός, αξιοπρέπεια, συνύπαρξη – εξακολουθούν να διαμορφώνουν το πολιτισμικό DNA της περιοχής.
Σήμερα, αυτές οι ίδιες αξίες, που αντικατοπτρίζονται στην κουρδική κοινωνία μέσω του σεβασμού στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια, τα δικαιώματα των γυναικών και τον πλουραλισμό, βρίσκονται υπό άμεση απειλή από εξτρεμιστικές ιδεολογίες που επιδιώκουν την καταστροφή τους.
Για άλλη μια φορά, οι Κούρδοι είναι αυτοί που καλούνται να πληρώσουν το τίμημα.
Έχουν οικοδομήσει συστήματα διακυβέρνησης πλουραλιστικά και συγκριτικά σταθερά, χαρακτηριστικά σπάνια σε μια περιοχή κατακερματισμένη από τον σεχταρισμό και τον αυταρχισμό. Έχουν πολεμήσει στην πρώτη γραμμή εναντίον του ISIS με τεράστιο κόστος. Και κάθε φορά που τα γεωπολιτικά συμφέροντα μεταβάλλονται, εγκαταλείπονται. Οι ζωές τους, η ασφάλειά τους και το μέλλον τους αντιμετωπίζονται ως αναλώσιμα.
Εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν παρέμβουν αποφασιστικά, το συριακό καθεστώς δεν θα σταματήσει μέχρι να αποδυναμώσει σοβαρά τα εδάφη που ελέγχουν οι Κούρδοι δυτικά του Ευφράτη.
Εν τω μεταξύ, το αφήγημα ότι ο Αμπού Μοχάμεντ αλ-Τζουλάνι έχει μετατραπεί σε «νόμιμο εταίρο» πρέπει να εξεταστεί εξονυχιστικά από τις δυτικές δυνάμεις. Αναφορές από κουρδικές περιοχές στη Ροζάβα (Βόρεια και Ανατολική Συρία) περιγράφουν εκτεταμένες κακοποιήσεις υπό τις διαταγές του, παρόλο που ο αλ-Τζουλάνι προβαίνει σε δηλώσεις υποσχόμενος σεβασμό στην κουρδική γλώσσα, τον πολιτισμό και την πολιτική έκφραση.
Μπορεί να τον εμπιστευτεί κανείς; Οι δυνάμεις του τρομοκρατούν αμάχους, βεβηλώνουν σορούς και εκδιώκουν κοινότητες από τη γη τους. Το αν ο ίδιος ενορχηστρώνει ή απλώς ανέχεται αυτές τις πρακτικές έχει ελάχιστη σημασία. Οι ηγέτες κρίνονται από τις πράξεις των δυνάμεων που διοικούν.
Για τους Ισραηλινούς που βίωσαν την 7η Οκτωβρίου, οι ομοιότητες με τις μαζικές φρικαλεότητες που διαπράττονται στη Ροζάβα εναντίον των Κούρδων και άλλων μη αραβικών ομάδων είναι εντυπωσιακά οικείες. Δεν πρόκειται απλώς για σωματική βία αλλά για ψυχολογικό πόλεμο – λευκά ημιφορτηγά, ένοπλοι με απειλητικά διακριτικά, δημόσιος εξευτελισμός, βασανιστήρια, απαγωγές γυναικών. Στόχος είναι να καμφθεί το φρόνημα ενός πληθυσμού και να εξαναγκαστεί σε εκτοπισμό.
Η Τουρκία διαδραματίζει κεντρικό και σκόπιμο ρόλο σε αυτή τη διαδικασία. Μια εισβολή πλήρους κλίμακας θα προκαλούσε διεθνή κατακραυγή, επομένως ο Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ενεργεί μέσω αντιπροσώπων στη βόρεια Συρία. Η επιδίωξη της Τουρκίας είναι σαφής: να αποσταθεροποιήσει την περιοχή, να επεκτείνει την επιρροή της και να αναδιαμορφώσει πρώην οθωμανικά εδάφη σύμφωνα με το όραμά της, καλυπτόμενη πίσω από μια «ευλογοφανή άρνηση» εμπλοκής.
Αλλά αυτή η κρίση δεν τελειώνει με τους Κούρδους.
Ζώντας Υπό Την Απειλή Του Αφανισμού
Οι Κούρδοι, όπως και οι Δρούζοι, είναι αυτόχθονες, μη ισλαμιστικές κοινότητες που στέκονται εμπόδιο στην εξτρεμιστική επέκταση. Και αποτελούν φυσικούς συμμάχους του Ισραήλ. Το γνωρίζω αυτό όχι μόνο ως αναλύτρια αλλά και προσωπικά. Από την 7η Οκτωβρίου, έχω δει Κούρδους να εκφράζουν δημόσια και άφοβα την αλληλεγγύη τους προς το Ισραήλ, συχνά με σοβαρό προσωπικό κίνδυνο. Κατανοούν τι σημαίνει να ζεις υπό την απειλή του αφανισμού, να αντιμετωπίζεις κινήματα που αρνούνται το δικαίωμα ύπαρξης ενός λαού στην πατρογονική του εστία.
Υπάρχει επίσης μια βαθύτερη σύνδεση. Εβραίοι και Κούρδοι είναι και οι δύο αρχαίοι λαοί, σφυρηλατημένοι από την εξορία, την εγκατάλειψη και την επίμονη λαχτάρα για πατρίδα και αξιοπρέπεια. Και οι δύο επιβίωσαν χάρη στην ανθεκτικότητα, τις κοινές αξίες και τη δέσμευση στη συνύπαρξη αντί της κυριαρχίας. Η συστηματική αποδόμηση της κουρδικής κοινωνίας δεν είναι μόνο μια περιφερειακή τραγωδία – είναι πλήγμα ενάντια στις αξίες που συγκρατούν την ίδια την περιοχή.
Τα δυτικά μέσα ενημέρωσης συχνά αποφεύγουν να διατυπώσουν μια απλή αλήθεια: μόλις οι ισλαμιστικές δυνάμεις επιτύχουν τη διάλυση μιας μειονοτικής ζώνης αυτονομίας, προχωρούν στην επόμενη. Οι Δρούζοι στη Σουέιντα παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις στη Ροζάβα. Το Ισραήλ έχει καταστήσει σαφές ότι δεν θα επιτρέψει να βλαφθούν οι Δρούζοι, αλλά η αποτροπή λειτουργεί μόνο εάν ληφθεί σοβαρά υπόψη εγκαίρως, όχι αφού καταπέσουν οι ζώνες ανάσχεσης και οι εξτρεμιστές έχουν ήδη εδραιωθεί.
Εάν ούτε το Ισραήλ ούτε οι Ηνωμένες Πολιτείες δράσουν, η κουρδική ισχύς θα αποδυναμωθεί περαιτέρω, οι μειονότητες θα εκτεθούν, οι ενδιάμεσες ζώνες ασφαλείας θα εξαλειφθούν και οι εξτρεμιστικές δυνάμεις θα κινηθούν σταθερά προς τα σύνορα του Ισραήλ – προς την Ιορδανία, τη νότια Συρία και τελικά το Γκολάν. Αυτό θα πρέπει να προκαλεί βαθύτατη ανησυχία στην Ιερουσαλήμ.
Η υποστήριξη των Κούρδων δεν αποτελεί απλώς ηθική στάση: Είναι ζήτημα ισραηλινής ασφάλειας. Η Τουρκία προωθεί ανοιχτά την εχθρότητα προς το Ισραήλ, αποσταθεροποιεί την περιοχή μέσω αντιπροσώπων και επιδιώκει να επεκτείνει την επιρροή της στα πρώην οθωμανικά εδάφη.
Να ένα μήνυμα που το Ισραήλ πρέπει να λάβει σοβαρά υπόψη: Ο πρόεδρος της Τουρκίας, Ερντογάν, επιλέχθηκε από τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ως εταίρος στη διαμόρφωση του ειρηνευτικού σχεδίου για τη Γάζα, αλλά τώρα γνωρίζουμε περισσότερο από ποτέ ότι αποτελεί κεντρικό αρχιτέκτονα της περιφερειακής αποσταθεροποίησης. Πρόκειται για ένα σκληρό μάθημα γύρω από τις εσφαλμένες επιλογές συμμαχιών.
Το Ισραήλ δεν έχει εδαφικές βλέψεις στη βόρεια Συρία. Έχει όμως ζωτικό συμφέρον να αποτρέψει τη δημιουργία μιας ενιαίας ζώνης ελεγχόμενης από ισλαμιστές, από το Ιντλίμπ έως τον νότο. Μια συντριμμένη κουρδική περιοχή δεν είναι απλώς μια τοπική τραγωδία – είναι μια στρατηγική αποτυχία με περιφερειακές συνέπειες.
Ναι, από άποψη ασφαλείας, η προστασία των Κούρδων διατηρεί ένα ανάχωμα που θωρακίζει το Ισραήλ. Αλλά πέρα από τη στρατηγική, υπάρχει μια βαθύτερη ευθύνη. Υψώνουμε τη φωνή μας για τους Κούρδους επειδή είναι ανθρώπινα όντα. Βλέπουμε τα βάσανά τους, το θάρρος τους και την επιμονή τους. Οι ζωές τους μετράνε. Η κοινωνία τους μετράει. Οι αξίες τους – σεβασμός, συνύπαρξη, αξιοπρέπεια και ανθεκτικότητα – έχουν σημασία.
Η σιωπή ισοδυναμεί με εγκατάλειψη όχι μόνο ενός λαού, αλλά και των αρχών που καθιστούν την περιοχή άξια υπεράσπισης.
Το Ισραήλ και η Δύση πρέπει να δράσουν τώρα. Πρέπει να υπάρξει ανταλλαγή πληροφοριών. Πρέπει να ασκηθεί διπλωματική και στρατιωτική πίεση.
Πρέπει να σταλεί σαφές μήνυμα αποτροπής προς την Άγκυρα και τη Δαμασκό, ότι η περαιτέρω εθνοκάθαρση και η αποσταθεροποίηση θα έχουν πραγματικές συνέπειες.
Αυτή είναι η στιγμή της επιλογής: να σταθούμε στο πλευρό των Κούρδων, να διατηρήσουμε τη ζώνη ασφαλείας και να αναγνωρίσουμε την ανθρωπιά στον αγώνα τους πριν να είναι πολύ αργά.
Πρέπει να τους δούμε. Πρέπει να μιλήσουμε γι' αυτούς. Και πρέπει να δράσουμε – για χάρη τους και για χάρη μας.