Λαϊκή Εξέγερση στο Ιράν «Αγγίζει» Την Καρδιά του Θρησκευτικού Κατεστημένου: Στην Κομ Αντηχούν Ιστορικά Συνθήματα «Να Φύγουν οι Κληρικοί»
Οι μαζικές διαδηλώσεις που εξαπλώνονται σε ολόκληρο το Ιράν μπήκαν το βράδυ της Πέμπτης στην πέμπτη συνεχόμενη ημέρα τους, με τα γεγονότα στην πόλη Κομ να σηματοδοτούν μια κρίσιμη καμπή. Στην πιο ιερή πόλη του σιιτικού Ισλάμ και πυλώνα της Ισλαμικής Δημοκρατίας, διαδηλωτές φώναξαν συνθήματα όπως «κανόνι, τανκ, πυροτεχνήματα — οι κληρικοί πρέπει να φύγουν», αμφισβητώντας ανοιχτά το ίδιο το θρησκευτικό καθεστώς.
Αυτό που ξεκίνησε ως κοινωνική διαμαρτυρία ενάντια στην κατάρρευση του νομίσματος και την εκτόξευση της ακρίβειας, εξελίχθηκε ραγδαία σε πανεθνική εξέγερση με σαφή πολιτικό χαρακτήρα, αιτήματα ανατροπής του καθεστώτος και ανοιχτές εκκλήσεις για την επιστροφή της μοναρχίας.
Ρήγμα στο Θρησκευτικό Προπύργιο
Επαληθευμένα βίντεο δείχνουν χιλιάδες κατοίκους της Κομ να βγαίνουν στους δρόμους φωνάζοντας «Ζήτω ο Σάχης», ένα σύνθημα που παραπέμπει απευθείας στη Δυναστεία Pahlavi, η οποία ανετράπη με την Ισλαμική Επανάσταση του 1979.
Η εικόνα αυτή είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακή, καθώς η Κομ αποτελεί το πνευματικό και πολιτικό κέντρο του καθεστώτος, έδρα των ισχυρότερων σιιτικών θεολογικών σχολών και των ανώτερων κληρικών που στηρίζουν τον Ανώτατο Ηγέτη Ali Khamenei.
Παρά τη μαζική ανάπτυξη δυνάμεων ασφαλείας και τις βίαιες συγκρούσεις, οι διαδηλωτές αρνήθηκαν να αποχωρήσουν από τους δρόμους. Βίντεο δείχνουν το πλήθος να παραμένει ακλόνητο ακόμα και όταν οι δυνάμεις του κράτους προσπαθούσαν να διαλύσουν τις συγκεντρώσεις.
Αυξάνεται ο Αριθμός των Νεκρών
Ο αριθμός των νεκρών ανήλθε σε τουλάχιστον έξι, καθώς υπάρχουν εκτεταμένες αναφορές ότι οι δυνάμεις ασφαλείας άνοιξαν πυρ με πραγματικά πυρά εναντίον άοπλων πολιτών σε πολλές πόλεις:
Nahavand: Βίντεο καταγράφουν αστυνομικές δυνάμεις να πυροβολούν απευθείας προς το πλήθος. Οι διαδηλωτές κάθισαν στο οδόστρωμα μπροστά τους, μπλοκάροντας τον δρόμο ως πράξη ειρηνικής ανυπακοής.
Nurabad (Lorestan): Μάρτυρες ανέφεραν ότι άνοιξε πυρ κατά τη διάρκεια συγκεντρώσεων. Πολλοί τραυματίστηκαν, ενώ ένα αστυνομικό όχημα πυρπολήθηκε.
Fooladshahr: Ο Dariush Ansari Bakhtiyarvand σκοτώθηκε από πυρά κρατικών δυνάμεων. Σε βίντεο που κυκλοφόρησε φαίνεται να τραγουδά επικό τραγούδι των Λορ, εμπνευσμένο από το Shahnameh του Ferdowsi, τιμώντας τους ήρωες και πολεμιστές του λαού του.
Azna (Lorestan): Τρεις άνθρωποι σκοτώθηκαν και 17 τραυματίστηκαν μετά από συγκρούσεις που ξέσπασαν ύστερα από επίθεση σε αστυνομικό τμήμα.
Lordegan: Τουλάχιστον δύο άμαχοι σκοτώθηκαν στις συγκρούσεις.
Τα επίσημα κρατικά μέσα μετέδωσαν επίσης τον θάνατο ενός 21χρονου μέλους της παραστρατιωτικής δύναμης Basij στην περιοχή Kuhdasht.
Πανεθνική Έκταση των Διαδηλώσεων
Διαδηλώσεις έχουν καταγραφεί σε δεκάδες πόλεις, μεταξύ των οποίων:
Tehran, Mashhad, Qom, Kermanshah, Arak, Marvdasht, Farsan, Lordegan, Kovar, Nahavand, Harsin, Islamabad‑e Gharb, Nurabad, Doroud, Neyshabur, Kuhdasht
Στο Marvdasht, οι δυνάμεις ασφαλείας υποχώρησαν μπροστά στη σφοδρή αντίσταση των διαδηλωτών.
Στο Arak, μια γυναίκα που επιχειρούσε απλώς να διασχίσει τον δρόμο συνελήφθη και δέχθηκε επίθεση με ηλεκτροσόκ.
Στο Islamabad‑e Gharb, οι διαδηλωτές παρέμειναν στον δρόμο φωνάζοντας «Ντροπή σας!» ακόμη και ενώ ακούγονταν πυροβολισμοί.
Σημαντική εξέλιξη αποτέλεσε η συμμετοχή εμπόρων από τη μεγάλη αγορά φρούτων και λαχανικών της Τεχεράνης (Περιφέρεια 19), οι οποίοι φώναξαν το σύνθημα:
«Ούτε Γάζα ούτε Λίβανος — τη ζωή μου για το Ιράν».
Η συμμετοχή των εμπόρων θεωρείται ιστορικά καθοριστική σε περιόδους πολιτικής ανατροπής στο Ιράν.
Τα Συνθήματα Δείχνουν Αλλαγή Στόχων
Τα αιτήματα των διαδηλωτών είναι πλέον ξεκάθαρα πολιτικά:
«Θάνατος στον Χαμάνεϊ»
«Θάνατος στον δικτάτορα»
«Ζήτω ο Σάχης»
«Reza Shah, αναπαύσου εν ειρήνη»
«Αυτή είναι η τελική μάχη — οι Pahlavi θα επιστρέψουν»
«Φέτος είναι η χρονιά του αίματος — ο Seyed Ali θα ανατραπεί»
«Οι φοιτητές μπορεί να πεθάνουν, αλλά δεν θα ταπεινωθούν»
Εν τω μεταξύ ο εξόριστος αντικαθεστωτικός ηγέτης Ρεζά Παχλαβί απηύθυνε μήνυμα καλώντας τους Ιρανούς να αξιοποιήσουν «κάθε ευκαιρία, κάθε συγκέντρωση και κάθε κοινωνικό γεγονός» για να διευρύνουν το κίνημα διαμαρτυρίας.
Συλλήψεις και Απαγορεύσεις
Τουλάχιστον 40 άτομα συνελήφθησαν στις περιοχές Farsan και Kuhdasht. Πανεπιστήμια δέχθηκαν επιδρομές, ενώ σε αρκετές επαρχίες επιβλήθηκαν διακοπές στο διαδίκτυο.
Στην πόλη Junqan, διαδηλωτές πυρπόλησαν το γραφείο του τοπικού ιμάμη της Παρασκευής.
Το πρακτορείο Fars News Agency, που συνδέεται με τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC), κατηγόρησε ξένες δυνάμεις για την υποκίνηση των ταραχών και προειδοποίησε ότι όσοι πλησιάζουν «ευαίσθητους στόχους» θα αντιμετωπίσουν «αποφασιστική δράση».
Εθνικές και Διεθνείς Αντιδράσεις
Η Γερμανίδα ευρωβουλευτής Hannah Neumann δήλωσε ότι «το 2026 ξεκινά στο Ιράν με ένα ανοιχτό ερώτημα: πόσο μπορεί να κυβερνά ένα καθεστώς ενάντια στη θέληση του λαού του;».
Ο βουλευτής του Αμβούργου Daniel Ilkhanipour κάλεσε τη Δύση να ταχθεί ξεκάθαρα στο πλευρό του ιρανικού λαού.
Ο προπονητής της Esteghlal, Ricardo Sapinto, δήλωσε μετά από αγώνα:
«Ξέρω ότι αυτές δεν είναι καλές ημέρες για το Ιράν. Ελπίζω να έρθουν καλύτερες για όλους».
Ο μεταφραστής της ομάδας απέφυγε να μεταφέρει τη φράση «στο Ιράν».
Η Οικονομική Κατάρρευση ως Πυροκροτητής
Η εξέγερση πυροδοτήθηκε από τη βαθιά οικονομική κρίση: το ιρανικό ριάλ κατρακύλησε σε περίπου 1,4 εκατομμύρια ριάλ ανά δολάριο, ενώ ο πληθωρισμός έφτασε το 40%. Οι συνέπειες των ισραηλινών και αμερικανικών πληγμάτων σε πυρηνικές εγκαταστάσεις το 2025 επιδείνωσαν περαιτέρω την κατάσταση.
Ο Πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν διόρισε τον Abdolnasser Hemmati στην Κεντρική Τράπεζα, χωρίς ωστόσο να κατευνάσει τη λαϊκή οργή.
Φωτογραφία: Iran International