Μέχρι το απόγευμα του Σαββάτου, 24 Ιανουαρίου, η προθεσμία για να αποδεχτούν οι Κουρδικές Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (SDF) την ενσωμάτωσή τους στο συριακό κράτος έχει τυπικά παρέλθει. Αν και η συριακή κυβέρνηση δεν έχει ανακοινώσει επίσημα παράταση, διπλωματικές πηγές και ρεπορτάζ του Reuters υποδηλώνουν ότι το χρονοδιάγραμμα πιθανότατα θα επεκταθεί κατά μερικές ημέρες έως μία εβδομάδα. Ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, άφησε επίσης να εννοηθεί την Παρασκευή ότι «μια παράταση της εκεχειρίας θα μπορούσε να εξεταστεί».
Ωστόσο, ο επιπλέον χρόνος ελάχιστα μπορεί να συγκαλύψει τη στρατηγική κατάρρευση του κουρδικού εγχειρήματος αυτονομίας. Τις τελευταίες δύο εβδομάδες, οι SDF έχουν χάσει τον έλεγχο της Ράκα, της Ντέιρ εζ-Ζορ και ζωτικών υποδομών πετρελαίου, οι οποίες πέρασαν στα χέρια των συριακών κυβερνητικών δυνάμεων, διατηρώντας μόνο ένα τμήμα των προηγούμενων εδαφών τους στη Χασάκα και το Κομπάνι.
Η Πολιορκία του Κομπάνι και το Ανθρωπιστικό Κόστος
Ενώ οι διπλωμάτες διαπραγματεύονται στο παρασκήνιο, το κόστος για τους άμαχους από τον στρατιωτικό αποκλεισμό αυξάνεται ραγδαία. Η Κουρδική Ερυθρά Ημισέληνος (KRC) επιβεβαίωσε το Σάββατο ότι τέσσερα παιδιά πέθαναν από το κρύο στη συμβολική πόλη του Κομπάνι.
Η πόλη βρίσκεται αυτή τη στιγμή υπό αυστηρή πολιορκία από δυνάμεις που υποστηρίζονται από τη Δαμασκό και συμμαχικές πολιτοφυλακές, με όλες τις οδούς πρόσβασης κλειστές. «Λόγω της σοβαρής πολιορκίας στην πόλη του Κομπάνι, τέσσερα παιδιά πέθαναν από το κρύο», δήλωσε στους δημοσιογράφους η συμπρόεδρος της KRC, Χαντίγια Αμπντουλάχ. Τα Ηνωμένα Έθνη έχουν προειδοποιήσει ότι οι διακοπές στην ηλεκτροδότηση, την υδροδότηση και το διαδίκτυο οδηγούν την ανθρωπιστική κατάσταση σε οριακό σημείο.
Ο εκτοπισμός δημιουργεί μια σύνθετη κρίση σε όλη την περιοχή. Περισσότερες από 540 κουρδικές οικογένειες διέφυγαν δυτικά του Ευφράτη προς τη Ροζάβα, μόνο μεταξύ 17 και 20 Ιανουαρίου. Στο Καμισλί, σχολεία έχουν μετατραπεί σε πρόχειρα καταφύγια για οικογένειες που έχουν εκτοπιστεί πολλές φορές — πρώτα από το Αφρίν, μετά από τη Σάχμπα και τώρα ξανά λόγω της τρέχουσας επίθεσης.
«Βρισκόμαστε σε μεγάλη απόγνωση», είπε η Μέισα, μια εκτοπισμένη γυναίκα από το Αφρίν που τώρα βρίσκει καταφύγιο σε μια σχολική τάξη. «Εδώ και τρεις μέρες, τα παιδιά μας κοιμούνται στο πάτωμα. Δεν έχουμε τίποτα».
Το Αδιέξοδο της Ενσωμάτωσης
Ο πυρήνας του αδιεξόδου παραμένει ο ορισμός της «ενσωμάτωσης». Οι διαπραγματεύσεις, υπό την ηγεσία του Ειδικού Απεσταλμένου των ΗΠΑ Τομ Μπαράκ και με τη συμμετοχή του Προέδρου του Ιρακινού Κουρδιστάν Νετσιρβάν Μπαρζανί, προσπαθούν να γεφυρώσουν ένα θεμελιώδες χάσμα:
Η Δαμασκός επιμένει στην ατομική απορρόφηση των μαχητών των SDF σε υφιστάμενες μονάδες του Συριακού Στρατού, διαλύοντας ουσιαστικά την κουρδική δομή διοίκησης.
Οι SDF, υπό τον Διοικητή Μαζλούμ Αμπντί, απαιτούν τη διατήρηση συνεκτικών κουρδικών στρατιωτικών μονάδων εντός του κρατικού μηχανισμού, ώστε να εγγυηθούν την ασφάλεια της κουρδικής μειονότητας.
Στις 23 Ιανουαρίου, η Ιλχάμ Άχμεντ, ανώτερο στέλεχος της Αυτόνομης Διοίκησης, ξεκίνησε μια διπλωματική πρωτοβουλία επιχειρώντας να επανεκκινήσει τις διαπραγματεύσεις με βάση την αποκλιμάκωση και όχι τη συνθηκολόγηση. Ωστόσο, η διαπραγματευτική ισχύς των SDF έχει διαβρωθεί σοβαρά. Ο Αμερικανός απεσταλμένος Μπαράκ δήλωσε δημόσια στις 20 Ιανουαρίου ότι ο ρόλος των SDF ως κύριας δύναμης κατά του ISIS έχει «εν πολλοίς λήξει», σηματοδοτώντας μια σημαντική στροφή της αμερικανικής πολιτικής προς την αποδοχή του συγκεντρωτισμού του συριακού κράτους.
Η Αναζωπύρωση του ISIS και ο Ιρακινός Σύνδεσμος
Το χάος που συνοδεύει την υποχώρηση των SDF έχει προκαλέσει άμεση κρίση ασφαλείας σχετικά με τους κρατούμενους του Ισλαμικού Κράτους (ISIS). Μετά από βομβαρδισμούς και εξεγέρσεις στις φυλακές Αλ-Ακατάν και Σαντάντι, υπάρχουν αντικρουόμενες αναφορές για την απελευθέρωση ή απόδραση έως και 1.500 μαχητών του ISIS.
Ως απάντηση, ο συνασπισμός υπό την ηγεσία των ΗΠΑ έχει αρχίσει να μεταφέρει κρατούμενους «υψηλής αξίας» στο Ιράκ. Ωστόσο, η Βαγδάτη είναι επιφυλακτική στο να μετατραπεί σε χώρο συγκέντρωσης των εξτρεμιστών της περιοχής.
Ο Αντιστράτηγος Κάις αλ-Μοχαμαντάουι, αναπληρωτής διοικητής της Κοινής Διοίκησης Επιχειρήσεων του Ιράκ, δήλωσε το Σάββατο ότι το Ιράκ θα σταματήσει αυτές τις μεταφορές εάν οι SDF καταφέρουν να σταθεροποιήσουν την κατάσταση. «Εάν [η κατάσταση] ομαλοποιηθεί και οι SDF ανακαταλάβουν τις περιοχές, τότε θα σταματήσουμε να τους δεχόμαστε», είπε.
Επί του παρόντος, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) μεταφέρει περίπου 150 κρατούμενους σε ασφαλείς τοποθεσίες στο Ιράκ, με σχέδια που ενδέχεται να καλύψουν έως και 7.000 κρατούμενους. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει εκφράσει «βαθιά ανησυχία» για τις αποδράσεις, φοβούμενη ότι η απώλεια ελέγχου από τους SDF θα μπορούσε να οδηγήσει σε αναζωπύρωση της τρομοκρατικής ομάδας στο κενό ασφαλείας που έχει δημιουργηθεί.
Μια Νέα Πραγματικότητα
Οι ραγδαίες αλλαγές στο πεδίο αντιπροσωπεύουν το ουσιαστικό τέλος της Δημοκρατικής Αυτόνομης Διοίκησης της Βόρειας και Ανατολικής Συρίας (DAANES) με τη μορφή που είχε από το 2015. Με την απώλεια του φράγματος Τισρίν και μεγάλων πετρελαϊκών κοιτασμάτων προς όφελος της Δαμασκού, οι Κούρδοι έχουν χάσει την οικονομική τους κινητήρια δύναμη.
Καθώς η προθεσμία της 24ης Ιανουαρίου παρέρχεται, η περιοχή αναμένει να δει αν η πιθανή παράταση της εκεχειρίας θα οδηγήσει σε μια πολιτική διευθέτηση μέσω διαπραγματεύσεων ή αν η συριακή κυβέρνηση, ενθαρρυμένη από τις πρόσφατες νίκες, θα εξαπολύσει μια τελική επίθεση στα τελευταία κουρδικά προπύργια του Καμισλί και του Κομπάνι.
Photo: Rudaw