Η λαϊκή εξέγερση στο Ιράν έχει φτάσει σε πρωτοφανή επίπεδα, καθώς το αντικυβερνητικό κίνημα διανύει τη δέκατη τέταρτη ημέρα του. Εκατομμύρια διαδηλωτές σε όλες τις 31 επαρχίες συνεχίζουν να αψηφούν τη βία των δυνάμεων ασφαλείας, παρά τους εκτεταμένους αποκλεισμούς του διαδικτύου και τις απειλές για στρατιωτική επέμβαση.
Αυτό που ξεκίνησε στις 28 Δεκεμβρίου ως διαμαρτυρία για την ακρίβεια και την κατάρρευση του νομίσματος, έχει μετατραπεί σε άμεση και υπαρξιακή πρόκληση για την τεσσερακονταετή κυριαρχία του Ανώτατου Ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.
Ένα Κίνημα Εθνικής Κλίμακας
Η έκταση της εξέγερσης είναι συγκλονιστική. Οι διαδηλώσεις έχουν εξαπλωθεί σε 190 πόλεις και στις 31 επαρχίες, συνιστώντας ένα από τα μεγαλύτερα κύματα κοινωνικής αναταραχής μετά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979. Πολλοί έμπειροι αναλυτές τη συγκρίνουν με το κίνημα των «Πρασίνων» του 2009.
Εντυπωσιάζει ο αυθόρμητος, χωρίς ηγεσία χαρακτήρας της, ώσπου ο εξόριστος διάδοχος Ρεζά Παχλαβί αναδείχθηκε σε σημείο αναφοράς, καλώντας σε συντονισμένες βραδινές διαδηλώσεις από τις 8 Ιανουαρίου.
Στις 10 Ιανουαρίου η κατάσταση κορυφώθηκε. Στην Τεχεράνη, νέοι στα προάστια Νεζαμαμπάντ, Τεχρανσάρ και Σαττάρι έστησαν οδοφράγματα, έβαλαν φωτιές και εμπόδισαν τις δυνάμεις ασφαλείας. Πυρπολήθηκαν κυβερνητικά κτίρια, περιπολικά και μια πεζογέφυρα στη λεωφόρο Σαττάρι, ενώ χιλιάδες διαδηλωτές φώναζαν: «Θάνατος στον δικτάτορα» και «Αυτό είναι το έτος του αίματος – ο Σαγιέντ Αλί θα πέσει».
Παρόμοιες σκηνές σημειώθηκαν σε πολλές επαρχίες: στην Κουτσάν, νεολαίοι κατέλαβαν και πυρπόλησαν το κυβερνείο, ενώ στη Νταστιγιάρι δύο μέλη των δυνάμεων ασφαλείας έχασαν τη ζωή τους. Το καθεστώς, φοβισμένο, επιστράτευσε drones για την επιτήρηση των διαδηλώσεων.
Ματωμένο Κίνημα μέσα στη Σιωπή
Η καταστολή είναι εξαιρετικά βίαιη, αλλά λόγω της διακοπής του διαδικτύου τα πραγματικά στοιχεία παραμένουν άγνωστα. Το Εθνικό Συμβούλιο της Αντίστασης του Ιράν κάνει λόγο για 65 νεκρούς έως τις 9 Ιανουαρίου, ενώ γιατροί αναφέρουν τουλάχιστον 217 νεκρούς μόνο στην Τεχεράνη. Το Iran International υποστηρίζει ότι μέσα σε δύο ημέρες σκοτώθηκαν έως και 2.000 άνθρωποι, καθώς οι δυνάμεις ασφαλείας χρησιμοποίησαν πραγματικά πυρά.
Σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο Tasnim, έχουν σκοτωθεί και 109 μέλη των σωμάτων ασφαλείας. Πάνω από 2.300 διαδηλωτές έχουν συλληφθεί, ενώ η Εισαγγελία τούς χαρακτηρίζει «εχθρούς του Θεού», κατηγορία που επισύρει τη θανατική ποινή.
Νοσοκομεία στην Τεχεράνη και στη Σιράζ έχουν κατακλυστεί από τραυματίες, ενώ σχολεία κλείνουν λόγω αστάθειας και έλλειψης επικοινωνιών. Αναλυτές προειδοποιούν ότι, εν μέσω της σιωπής, μπορεί να λαμβάνει χώρα σφαγή μακριά από τα διεθνή βλέμματα.
Η Νεολαία Αντιστέκεται με Ευφυΐα
Πηγές του The Levant Files αναφέρουν ότι οι νέοι διαδηλωτές επιδεικνύουν αξιοσημείωτη οργάνωση παρά την παντελή απουσία οπλισμού. Σε πολλές πόλεις, έχτισαν οδοφράγματα με φλεγόμενα λάστιχα και κάδους απορριμμάτων, ενώ στη Μασχάντ κατάφεραν να αφοπλίσουν μέλη της πολιτοφυλακής Μπασίτζ. Το βράδυ, επανέρχονται στους δρόμους, φωνάζοντας συνθήματα ελευθερίας.
Σε ένα βίντεο που συγκλονίζει, τραυματισμένος διαδηλωτής δηλώνει: «Δεν φοβάμαι. Για 47 χρόνια είμαι ήδη νεκρός» — λόγια που συνοψίζουν την απόγνωση και την αποφασιστικότητα του ιρανικού λαού.
Καθεστώς σε Πανικό – Κοινωνία σε Εξέγερση
Ο Ανώτατος Ηγέτης Αλί Χαμενεΐ, στα 86 του και μπροστά στη μεγαλύτερη κρίση της εξουσίας του, δείχνει αδυσώπητος. Τους αποκάλεσε «βάνδαλους» και «μισθοφόρους», δίνοντας το σύνθημα για πλήρη πολεμική καταστολή.
Οι αρχές ανέστειλαν όλες τις τηλεπικοινωνίες και το διαδίκτυο για να αποτρέψουν τον συντονισμό των πολιτών. Ο γραμματέας του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας, Άλι Λαριτζανί, δήλωσε ότι «ένοπλοι διαδηλωτές» ευθύνονται για τους θανάτους και υποσχέθηκε «παραδειγματική τιμωρία».
Η Πιο Κρίσιμη Στιγμή από το 1979
Αναλυτές περιγράφουν το παρόν ως τη σοβαρότερη απειλή για την Ισλαμική Δημοκρατία από την ίδρυσή της. Η εξέγερση ξεπερνά σύνορα τάξης, φύλου και εθνότητας, ενώ οι πολίτες δείχνουν ανυπότακτο θάρρος απέναντι στους πιο σκληρούς μηχανισμούς εξουσίας.
Με την ενημέρωση κομμένη και τα ακριβή στοιχεία άγνωστα, ένα είναι βέβαιο: ο ιρανικός λαός έχει ενώσει τη φωνή του όπως ποτέ άλλοτε. Και αυτό —όπως παρατηρούν πολλοί— ίσως είναι το σημείο χωρίς επιστροφή για το καθεστώς της Τεχεράνης.