Η Πυραυλική Απόπειρα Κατά Του Ντιέγκο Γκαρσία Εντείνει Τις Ανησυχίες Για Τις Βρετανικές Βάσεις Στην Κύπρο
Η εκτόξευση από το Ιράν, το Σάββατο, δύο βαλλιστικών πυραύλων μέσου βεληνεκούς προς το Ντιέγκο Γκαρσία αξιολογείται ως εξέλιξη που δεν ανατρέπει μόνο τις ισορροπίες στον Ινδικό Ωκεανό, αλλά και τους σχεδιασμούς ασφαλείας στην Ανατολική Μεσόγειο. Η κίνηση αυτή, η οποία θεωρείται η πρώτη γνωστή απόπειρα πυραυλικής επίθεσης της Τεχεράνης εναντίον στόχου εκτός της Μέσης Ανατολής, εκτιμάται ότι συνιστά και σοβαρή προειδοποίηση για τις βρετανικές βάσεις στην Κύπρο.
Κανένας από τους πυραύλους δεν έπληξε την αμερικανική βάση στον Ινδικό Ωκεανό, η οποία βρίσκεται σε έδαφος μισθωμένο από το Ηνωμένο Βασίλειο. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο πρώτος πύραυλος παρουσίασε βλάβη κατά τη διάρκεια της πτήσης, ενώ για τον δεύτερο εκτοξεύθηκε πύραυλος αναχαίτισης SM-3 από αμερικανικό πολεμικό πλοίο που βρισκόταν στην περιοχή. Ωστόσο, δεν έχει ακόμη διευκρινιστεί αν η αναχαίτιση υπήρξε πλήρως επιτυχής.
Ιδιαίτερη προσοχή προκάλεσε και ο χρόνος της επίθεσης. Η απόπειρα σημειώθηκε μόλις λίγες ώρες αφότου ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, Κιρ Στάρμερ, ενέκρινε την ευρύτερη χρήση βάσεων που συνδέονται με το Ηνωμένο Βασίλειο —μεταξύ αυτών το Ντιέγκο Γκαρσία και η RAF Fairford— από αμερικανικές δυνάμεις, στο πλαίσιο επιχειρήσεων κατά ιρανικών πυραυλικών θέσεων που, σύμφωνα με το Λονδίνο, απειλούσαν την εμπορική ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.
Σύμφωνα με ειδικούς, το πιο εντυπωσιακό στοιχείο του περιστατικού δεν ήταν τόσο το αποτέλεσμα της επίθεσης όσο η εμβέλεια που φάνηκε να επιδεικνύει το Ιράν. Η απόσταση των περίπου 4.000 χιλιομέτρων είναι διπλάσια από τη μέγιστη εμβέλεια των 2.000 χιλιομέτρων που είχε προηγουμένως αναφέρει ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί. Παρότι εδώ και καιρό διατυπώνονται εκτιμήσεις ότι οι πραγματικές πυραυλικές δυνατότητες του Ιράν υπερβαίνουν την επίσημη ρητορική, η τελευταία αυτή ενέργεια θεωρείται από πολλούς έμπρακτη επιχειρησιακή επίδειξη αυτής της ικανότητας. Το μήνυμα, κατά τους αναλυτές, είναι σαφές: κανένας στρατιωτικός στόχος που ανήκει σε συμμάχους δεν μπορεί πλέον να θεωρείται απρόσιτος.
Το Eνδιαφέρον στη Λευκωσία Στρέφεται στις Κυρίαρχες Περιοχές Βάσεων
Ο απόηχος αυτής της εξέλιξης γίνεται πιο έντονα αισθητός στην Κύπρο, και ιδιαίτερα στη Λευκωσία. Οι Κυρίαρχες Περιοχές Βάσεων του Ηνωμένου Βασιλείου στο νησί —η Δυτική Κυρίαρχη Περιοχή Βάσεων στα νοτιοδυτικά και η Ανατολική Κυρίαρχη Περιοχή Βάσεων στα ανατολικά— συγκαταλέγονται στις πιο στρατηγικές υπερπόντιες στρατιωτικές εγκαταστάσεις του Λονδίνου. Από τη δεκαετία του 1990 μέχρι σήμερα, οι συγκεκριμένες βάσεις έχουν χρησιμοποιηθεί σχεδόν σε κάθε μεγάλη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή ως προωθημένα σημεία ανάπτυξης, κέντρα εφοδιασμού και κόμβοι στρατιωτικών μεταφορών.
Πιο πρόσφατα, κατά τις αμερικανοβρετανικές επιθέσεις εναντίον στόχων των Χούθι στην Υεμένη, ο ρόλος της Δυτικής Κυρίαρχης Περιοχής Βάσεων ως κέντρου εφοδιασμού και πληροφοριών είχε αναδειχθεί ιδιαίτερα. Οι Κυρίαρχες Περιοχές Βάσεων είχαν επίσης διαδραματίσει κρίσιμο ρόλο σε προηγούμενες επιχειρήσεις στο Ιράκ, στη Συρία και στο Αφγανιστάν.
Ένα ακόμη στοιχείο που επισημαίνουν στρατιωτικοί κύκλοι είναι η γεωγραφική θέση της Κύπρου. Το νησί απέχει περίπου 1.500 χιλιόμετρα από το Ιράν. Η απόσταση αυτή βρίσκεται εντός του επιχειρησιακού βεληνεκούς βαλλιστικών πυραυλικών συστημάτων που διαθέτει ήδη η Τεχεράνη, όπως οι Shahab και Kheibar Shekan. Με άλλα λόγια, χωρίς να απαιτείται η μεγαλύτερη εμβέλεια που φάνηκε στην περίπτωση του Ντιέγκο Γκαρσία, οι Κυρίαρχες Περιοχές Βάσεων στην Κύπρο θεωρούνται ήδη στόχοι που μπορούν να πληγούν με τα υφιστάμενα μέσα.
Ο Παράγοντας της Χεζμπολάχ Εντείνει Περαιτέρω την Ανησυχία
Ένας ακόμη παράγοντας που ξεχωρίζει στις αξιολογήσεις ασφαλείας στην περιοχή είναι η Χεζμπολάχ. Η οργάνωση, η οποία θεωρείται ο ισχυρότερος πληρεξούσιος σύμμαχος του Ιράν στην περιοχή, εκτιμάται ότι διαθέτει τεράστιο οπλοστάσιο με περισσότερες από 100.000 ρουκέτες και πυραύλους. Αναφέρεται ότι σημαντικό μέρος αυτών των συστημάτων έχει μέσο βεληνεκές επαρκές ώστε να μπορεί να φθάσει από τον Λίβανο στην Κύπρο. Η απόσταση των περίπου 170 χιλιομέτρων μεταξύ Κύπρου και Λιβάνου καθιστά την απειλή αυτή ακόμη πιο απτή.
Μέχρι στιγμής, η Χεζμπολάχ δεν έχει διατυπώσει ανοιχτή απειλή κατά των Κυρίαρχων Περιοχών Βάσεων στην Κύπρο. Παρ’ όλα αυτά, σύμφωνα με αξιολογήσεις ισραηλινών και δυτικών πηγών πληροφοριών, εδώ και καιρό λαμβάνονται υπόψη πιθανά σχέδια για σενάρια στα οποία ενεργοποιείται στρατιωτική υποδομή του Ηνωμένου Βασιλείου ή των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ανατολική Μεσόγειο.
Κατά τους ειδικούς, εάν η σημερινή ένταση μεταξύ ΗΠΑ, Ιράν και Ισραήλ εξελιχθεί σε ευρύτερη σύγκρουση, οι Κυρίαρχες Περιοχές Βάσεων στην Κύπρο ενδέχεται να πάψουν να λειτουργούν απλώς ως σημεία εφοδιαστικής υποστήριξης και να καταστούν άμεσοι στόχοι. Εκτιμάται, μάλιστα, ότι η πυραυλική απόπειρα του Σαββάτου ενίσχυσε σημαντικά αυτό το ενδεχόμενο.
Αυξάνεται Τόσο ο Στρατιωτικός Όσο και ο Κίνδυνος για Αμάχους
Μετά το περιστατικό στο Ντιέγκο Γκαρσία, το Πεντάγωνο ανακοίνωσε ότι θα αναπτύξει επιπλέον πολεμικά πλοία και χιλιάδες πεζοναύτες στη Μέση Ανατολή. Δεν έχει γίνει γνωστό αν έχουν ληφθεί αντίστοιχα προστατευτικά μέτρα για τις Κυρίαρχες Περιοχές Βάσεων στην Κύπρο. Ωστόσο, αναφέρεται ότι οι βρετανικές αμυντικές αρχές επανεξετάζουν τα πρωτόκολλα ασφαλείας σε όλες τις υπερπόντιες στρατιωτικές εγκαταστάσεις.
Για την Κύπρο, το ζήτημα δεν περιορίζεται μόνο στη στρατιωτική διάσταση. Δεδομένου ότι γύρω από τις Κυρίαρχες Περιοχές Βάσεων κατοικεί άμαχος πληθυσμός, επισημαίνεται ότι οποιαδήποτε επίθεση κατά της Δυτικής ή της Ανατολικής Κυρίαρχης Περιοχής Βάσεων θα μπορούσε να έχει άμεσες ανθρωπιστικές συνέπειες.
Η Κυπριακή Δημοκρατία έχει έως σήμερα επιδιώξει να τηρεί μια προσεκτική και ισορροπημένη στάση στις περιφερειακές κρίσεις, διατηρώντας ταυτόχρονα μια λεπτή ισορροπία που επιτρέπει, έμμεσα, τη διευκόλυνση συμμαχικών επιχειρήσεων. Ωστόσο, οι τελευταίες εξελίξεις ενδέχεται να καταστήσουν ολοένα και δυσκολότερη τη διατήρηση αυτής της στάσης.
Η αποτυχημένη πυραυλική απόπειρα του Ιράν κατά του Ντιέγκο Γκαρσία δεν διεύρυνε μόνο τα γεωγραφικά όρια της σύγκρουσης· άλλαξε επίσης ριζικά τις εκτιμήσεις για το ποιοι δυτικοί στόχοι θεωρούνται πλέον εκτεθειμένοι σε κίνδυνο. Οι ανησυχίες ότι στρατιωτικές εγκαταστάσεις που μέχρι πρότινος θεωρούνταν μακρινές, προστατευμένες ή σχετικά ασφαλείς μπορεί πλέον να βρίσκονται εντός άμεσου κύκλου απειλής ενισχύονται σταθερά, όχι μόνο στην Κύπρο αλλά και σε ολόκληρη την περιοχή.