ABD Başkanı Donald Trump, İran Dini Lideri Ayetullah Ali Hamaney'in öldürüldüğünü resmen doğruladı. Trump, Truth Social hesabından yaptığı açıklamada Hamaney'i "tarihin en kötü insanlarından biri" olarak nitelendirerek ABD ve İsrail'in ortak operasyonlarının "hafta boyunca veya gerektiği sürece" devam edeceğini duyurdu. Bu açıklama, Hamaney'in akıbetine ilişkin son belirsizlikleri de ortadan kaldırdı.
Trump, söz konusu operasyonun ABD istihbaratı ve son derece gelişmiş takip sistemlerinin İsrail ile koordineli biçimde kullanılmasıyla gerçekleştirildiğini belirterek yalnızca Hamaney'in değil, "onunla birlikte diğer liderlerin" de hayatını kaybettiğini açıkladı. Bunun yanı sıra İran Devrim Muhafızları (IRGC), ordu ve polis mensuplarına geri adım atmaları halinde dokunulmazlık teklif ederek şu ifadeleri kullandı: "Şimdi dokunulmazlık alabilirler, daha sonra yalnızca ölümle karşılaşırlar."
İsrail, Öldürülen 7 Üst Düzey İran Yetkilisinin Adını Açıkladı
İsrail ordusu, düzenlenen ortak operasyonda hayatını kaybeden yedi üst düzey İran yetkilisinin ismini kamuoyuyla paylaştı. Listeye göre öldürülenler şunlar: IRGC Genel Komutanı Muhammed Pakpur, Savunma Konseyi Sekreteri Ali Şemhani, Savunma Bakanı Aziz Nasırzade, İran'ın askeri ve savunma sanayisinden sorumlu "Sepand" örgütünün başkanı Hüseyin Cebelamilyan, aynı örgütün eski genel müdürü Rıza Muzafferinia, Dini Liderin Askeri Ofisi Başkanı Muhammed Şirazi ve IRGC'nin stratejik askeri mühendislik komutanlığına bağlı İstihbarat Birimi Başkanı Salih Esadi.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi, "bir ya da iki komutanın" öldürüldüğünü dolaylı yoldan kabul ederek kayıpların önemini küçümsemeye çalıştı; ancak bu açıklama, Tahran'ın yaşanan felaketi tamamen örtbas etmesinin artık mümkün olmadığını gözler önüne serdi.
CNN: İran'ı Ali Laricani Yönetiyor
CNN, Hamaney'in ölümünün ardından İran'ı fiilen eski Meclis Başkanı ve deneyimli siyasetçi Ali Laricani'nin yönettiğini duyurdu. Yıllarca İran'ın en nüfuzlu isimleri arasında gösterilen Laricani'nin bu görevi üstlenmesi, İslam Cumhuriyeti'nin sivil ve siyasi liderliğinin, IRGC'nin tek taraflı kontrolüne karşı kendi otoritesini koruma çabası olarak değerlendiriliyor.
Öte yandan İran muhalefetine yakın yayın organı Iran International'ın haberine göre IRGC, yeni bir dini lider atamak için tüm anayasal süreçleri devre dışı bırakarak şafaktan önce karar almayı planladı. Süregelen ABD-İsrail hava saldırıları nedeniyle Uzmanlar Meclisi'nin toplanamaz hale geldiği bu ortamda anayasal boşluk giderek derinleşiyor.
IRGC'de Çöküş: Emirlere Uymama ve Kaçışlar
Iran International'ın kaynaklarına göre IRGC içinde ciddi bir komuta-kontrol çöküşü yaşanıyor. Bazı komutanlar ve alt rütbeli askerler, ABD ve İsrail saldırılarının üs ve komuta merkezlerini hedef almaya devam etmesi nedeniyle görevlerini sürdürmekten kaçınıyor. IRGC'nin en büyük kaygılarından birinin ise sabahın ilerleyen saatlerinde hava koşullarının düzelmesiyle birlikte büyük şehirlerde patlak verebilecek halk ayaklanmaları olduğu bildiriliyor.
Tahran sokaklarında ise çarpıcı bir tablo göze çarpıyor: Onlarca yıldır Hamaney'e en ufak muhalefeti bile hapis ve işkenceyle ödenen İran başkentinde, dini liderin ölümüne dair haberler üzerine kutlama görüntüleri kameraya yansıdı. Bu görüntüler, söz konusu gelişmenin boyutunu tüm çıplaklığıyla ortaya koyuyor.
Hürmüz Boğazı Kapatıldı, Körfez Ülkeleri Saldırı Altında
Krizi daha da derinleştiren bir hamleyle İran, Hürmüz Boğazı'nı gemiciliğe kapattı. IRGC'nin VHF frekansları üzerinden bölgedeki gemilere "Hürmüz Boğazı'ndan geçişe izin verilmemektedir" mesajı ilettiği bildirildi. Küresel petrol arzının yaklaşık yüzde yirmisinin ve Katar'ın devasa LNG ihracatının transit geçtiği bu stratejik suyolunun kapanması, dünya enerji piyasalarında derin bir şok dalgası yarattı. Birçok tanker firması, petrol şirketi ve ticaret kuruluşu, boğaz üzerinden sevkiyatı askıya aldığını açıkladı.
İran aynı zamanda Bahreyn, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri ve Ürdün'e yönelik kapsamlı insansız hava aracı ve füze saldırıları başlattı. Bahreyn'de ABD Beşinci Filosu'nun üs kurduğu Düfayr Deniz Üssü'nün yanı sıra konut alanları da hedef alındı; Kuveyt Uluslararası Havalimanı'na düzenlenen saldırı sivil havacılığı tamamen felç etti. Dubai'nin simgesi Palm Jumeirah bölgesine yapılan drone saldırısı ve Abu Dabi'de yaşanan bir patlamada bir kişinin hayatını kaybettiği bildirildi.
Dünya Eşi Görülmemiş Bir Krizle Yüz Yüze
Hamaney, 1989'dan bu yana İslam Cumhuriyeti'nin ideolojik ve siyasi omurgasını oluşturan, İran'ın nükleer programını, bölgesel vekil güçlerini ve Batı ile İsrail'e yönelik on yıllık politikasını bizzat yönlendiren liderdi. Onun ölümüyle birlikte tek bir gecede IRGC komutanı, savunma bakanı ve savunma sanayii başkanı dahil en az yedi kritik ismin daha yok edilmesi, İslam Cumhuriyeti'nin komuta zincirini tarihin en büyük tek operasyon darbesine maruz bıraktı. Hürmüz Boğazı'nın kapanması ise bu siyasi felakete küresel enerji krizini de ekleyerek dünyanın bir anda nasıl tanınmaz bir eşiğe geldiğini gözler önüne serdi.