İZLEYİN: Girne’deki Faciadan Ege’deki Gizli Masaya: Stelgias Doğu Akdeniz’in Fay Hatlarını UPA’da Değerlendirdi
Uluslararası Politika Akademisi (UPA) Genel Koordinatörü Prof. Dr. Ozan Örmeci’nin YouTube kanalında gerçekleştirdiği mülakata konuk olan The Levant Files Genel Yayın Yönetmeni ve Doğu Akdeniz uzmanı Dr. Nikolaos Stelgias, Kıbrıs ve Türk-Yunan hattında son dönemde yaşanan sarsıcı gelişmeleri değerlendirdi. Girne açıklarındaki trajik feribot kazasından Kıbrıs Türk sahnesindeki hükûmet krizine, Birleşmiş Milletler’in (BM) müzakere arayışlarından Ankara-Atina arasındaki perde arkası güvenlik diplomasisine kadar pek çok kritik başlık yayında masaya yatırıldı.
Feribot Faciası ve İnsani Yardımın Siyasallaşması
Girne/Keryneia açıklarında 20 dakika içinde alabora olan feribot kazasını "büyük bir ihmal zinciri ve ortak bir travma" olarak niteleyen Dr. Stelgias; fırtınaya rağmen seyre çıkılması, yolcuların uyarılarının dikkate alınmaması ve mürettebatın gemiyi terk etmesi iddialarının vahametine dikkat çekti. Olayın ilk anlarında Kıbrıs Rum liderliğini bizzat bilgilendirerek yardım kanalının açılmasına önayak olduğunu aktaran Stelgias, insani krizlerde siyasi statü tartışmalarının aşılması gerektiğini vurguladı. Orman yangınları, 6 Şubat depremi ve Batı Nil Virüsü gibi tehditleri hatırlatan The Levant Files Genel Yayın Yönetmeni, "Kıbrıs Cumhuriyeti’nden gemi gitmesi Türkiye’nin onu tanıdığı, kuzeyden uçak gelmesi de KKTC’nin tanındığı anlamına gelmez. Afetlerde siyaseti bir kenara bırakacak ortak sivil mekanizmalar kurulmalı" dedi.
Kıbrıs Türk Siyasetinde Deprem: Hükûmet Dağıldı
Faciayla birlikte Kıbrıs Türk siyaset sahnesinde siyasi dengelerin de altüst olduğunu belirten Stelgias, Ulaştırma Bakanı Erhan Arıklı’nın görevden alınmasıyla Yeniden Doğuş Partisi’nin (YDP) koalisyondan çekildiğini ve hükûmetin parlamentoda 25 vekille azınlığa düştüğünü aktardı. Seçim sürecine girilen adada Cumhuriyetçi Türk Partisi’nin (CTP) kadın lideri Sıla Usar İncirli ile yükselişte olduğunu kaydeden Stelgias, buna karşın seçmende Ankara ile olası uyumsuzluk ve ekonomik destek kaygılarının sürdüğünü söyledi. Kudret Özersay liderliğindeki Halkın Partisi’nin (HP) ise barajı geçerek koalisyonlar için "kilit parti" konumuna gelebileceğini belirtti.
MİT Başkanı Kalın’ın Atina Teması ve Ege’de Denge
Doğu Akdeniz’deki elektrik kablo projesi (Great Sea Interconnector) nedeniyle Kaş açıklarında yaşanan gerilime değinen Stelgias, sıcak çatışma riskine rağmen tarafların diplomasiyle tansiyonu düşürdüğünü ifade etti. İran eksenli bölgesel savaş tehlikesi karşısında iki ülkenin de krizden kaçındığını belirten Stelgias, Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı İbrahim Kalın’ın Atina’da Yunan İstihbarat Teşkilatı (EYP) Başkanı ile gerçekleştirdiği görüşmenin teyitli olduğunu ve askerî kanallardaki diyaloğun gerilimi dizginlemede kritik rol oynadığını kaydetti. BM Genel Sekreteri Guterres’in girişimlerine de değinen uzman, AB ile ilişkilerde somut ilerleme sağlanmadıkça Ankara’nın Kıbrıs’ta iki devletli çözüm çizgisinden geri adım atmayacağını söyledi.
Heybeliada Ruhban Okulu Açılışa Hazır
Son olarak Heybeliada Ruhban Okulu’ndaki kapsamlı restorasyon ve kütüphane yenileme çalışmalarının tamamlandığını açıklayan İstanbullu Rum araştırmacı Dr. Stelgias, okulun fiziki olarak eğitime hazır olduğunu belirtti. Öğrencilerin en az yüzde 70’inin TC vatandaşı olması şartı ve bürokratik pürüzlerin aşılması için Ankara’nın nihai siyasi kararının beklendiğini aktaran Stelgias, olası bir açılışın Türk-Yunan ilişkilerinde tarihî bir dönüm noktası yaratabileceğini ifade etti.
